Wanneer een wijk al kampt met overlast of een opeenstapeling van problemen, ligt het voor de hand dat bij de keuze voor nieuwe wijkfuncties — zoals nachtcultuur, opvang of andere voorzieningen — rekening wordt gehouden met de draagkracht van kwetsbare wijken. Toch lijkt die kwetsbaarheid niet te worden meegewogen tijdens de selectie van locaties. Hoe komt dat?
De locatiescan kijkt vooral naar de locatie, niet naar de wijk
Voordat een nieuwe wijkfunctie een plek krijgt, voert de gemeente een locatiescan uit. Hierbij wordt met behulp van selectiecriteria bepaald welke locaties geschikt zijn. Er wordt gekeken naar de beschikbare ruimte, bereikbaarheid en de fysieke eigenschappen van een pand.
Bestaande leefbaarheidsproblemen of de stapeling van maatschappelijke opgaven maken geen onderdeel uit van deze selectiecriteria. Pas wanneer een vergunning wordt aangevraagd, wordt gekeken naar de gevolgen voor het woon- en leefklimaat en wordt getoetst aan de geldende wet- en regelgeving.
In de praktijk wordt dus eerst bepaald op welke locatie een nieuwe functie kan komen. Pas later wordt gekeken welke gevolgen die functie kan hebben voor de wijk.
Niet de locatiescan bepaalt, maar de gemeentelijke politiek
De gemeentelijke politiek bepaalt welke doelen worden nagestreefd en welke belangen zwaarder wegen. Vervolgens werken ambtenaren deze politieke keuzes uit tot een locatiescan waarvan de criteria zijn gebaseerd op dat politieke beleid.
Verandering begint bij de politiek
Wanneer bewoners na de komst van een nieuwe wijkfunctie overlast ervaren, kunnen zij melding maken. Die meldingen kunnen leiden tot handhaving, maar altijd binnen het beleid dat door de politiek is vastgesteld. De criteria van de locatiescan zijn gebaseerd op dit politieke beleid. Wanneer de oorzaak ligt in het politieke beleid, kan uiteindelijk alleen de politiek die beleidskeuze opnieuw beoordelen of aanpassen.
De gevolgen
Wanneer de draagkracht van een wijk geen onderdeel vormt van de locatiescan, ontstaan herkenbare patronen:
- bewonersmeldingen veranderen weinig aan de onderliggende oorzaak
- leefbaarheidsproblemen blijven bestaan
- maatschappelijke opgaven stapelen zich op binnen hetzelfde gebied
- het vertrouwen in politiek en overheid neemt af
Wat vraagt dit in de praktijk?
Een zorgvuldige locatiekeuze vraagt om:
- inzicht in bestaande leefbaarheid én draagkracht van een gebied
- het vroegtijdig meewegen van knelpunten bij locatiekeuzes
- aandacht voor de stapeling van functies en hun gezamenlijke invloed
- transparantie over hoe locaties worden geselecteerd en afgewogen
De bestaande kwetsbaarheid van een wijk is vaak al bekend voordat nieuwe functies worden toegevoegd. Waarom maakt die kwetsbaarheid dan geen onderdeel uit van de selectiecriteria waarmee locaties worden beoordeeld?
Lees ook
